dầu hoả hay dầu lửa

 dầu hoả hay dầu lửa 

Mấy tháng nay mình có dịp viếng hai nơi quan trọng cho nền an ninh và kinh tế địa cầu: Tân Gia Ba và kênh Panama. Tân gia Ba là hải cảng để cho các thương thuyền quốc tế đậu lại để tiếp liệu khi di chuyển từ Á châu qua âu châu hay trung đông và kênh Panama giúp các tàu bè từ Đại Tây Dương chạy qua biển Thái Bình dương trong vòng vài tiếng đồng hồ thay vì phải mất mấy ngàn hải lý đi xuống miền nam của Châu Mỹ rồi lộn ngược lên.  

Tân Gia Ba là một hòn đảo nhỏ ở đông Nam Á mà sau khi Anh quốc rút lui, ma chê quỷ hờn nên mấy anh Mã Lai chê khiến ông Lý Quang Diệu khóc như mùa thu chết. Hòn đảo này thuộc người mã lại trước khi mấy ông ăng lê mũi lõ bò đến rồi khi người Anh quốc rút lui thì xứ này đói meo kêu chính phủ mã lại đón nhận nhưng người mã lai kêu nuôi chúng bây thì chúng tao đói muôn đời vì đa số gốc người Tàu. 

Đùng một cái Hoa Kỳ buồn đời, muốn thử máy bay B52 rãi bơm ra sao, nhảy vào cuộc chiến tranh Việt Nam và cần nơi tiếp liệu gần cho nữa triệu quân của họ. Ông Lý Quang Diệu kêu để em lo vụ tiếp liệu, sẽ lấy giá hữu nghị anh em tư bản khiến xứ này cất cánh trên vùng trời xanh, lợi tức bình quân của người dân xứ này còn cao hơn người Mỹ. Chán Mớ Đời 

sau chiến tranh Việt Nam thì Hà Nội không hề tính tương lai, say mê chiến thắng nên không thèm bắt tay với bác Carter, thực hiện ngăn sông cấm chợ đến khi đói quá lại kêu gọi bắt tay và không được Hoa Kỳ trả tiền như đã hứa khi hòa đàm Paris. Phải đợi đến bác Clinton lên mới lập lại bản giao. 

Vụ chiến tranh vùng vịnh trung đông khiến mình thất kinh khi thấy các lãnh đạo Hà Nội Đi vÁi tứ phương xin dầu hỏa. Tin tức thì giá xăng VN lên giá cao nhất thế giới. Không biết có đúng hay thành phần phản động, tàn dư của chế độ cũ phang ầm lên. Giá xăng lên thì mọi thứ đều lên như Tây ăn cám. người Việt lại khổ nữa.

Mình đọc tài liệu thì người ta kể nhà máy lọc dầu Dũng Quất được thành lập khi bác Trần Đức Lương đứng đầu. Bác này gốc Quảng nên kiểu Việt Nam nói một người làm cán bộ cả vùng được nhờ nên ra lệnh xây nhà máy lọc dầu tại quê hương của bác. Vấn đề là hạ tầng cơ sở không được làm như kiểu phi trường Long Thành, xây phi trường hoành tráng trước rồi bay gần xong một đột phá tư duy là cần hệ thống giao thông vào Sàigòn. Nội đường xe điện Cát Linh mất bao nhiêu năm mới xây dựng được nay thì Long Thành xem như bó tay chầm com. 

Bác Puchin mới ký với Việt Nam xây dựng nhà máy hạch nhân

Cái nguy hiểm là dầu hỏa được bơm lên từ các giếng dầu Việt Nam thuộc loại dầu nặng cần hệ thống lọc dầu kiểu của Hoa Kỳ tại Texas trong khi nhà máy Dung quất lại loại lọc dầu nhẹ nên phải mua loại dầu này thường là ở Mỹ có vì họ dùng fracking kỹ thuật. Do đo dầu Việt Nam bơm lên phải bán rẻ cho thiên hầu như Venezuela ha Gia-nã-đại. 

Trước khi Bác Hugo Chavez lên ngôi, dầu Venezuela được bơm lên và chở về Hoa Kỳ lọc ở texas nhưng khi bác Hugo chơi sang kêu không bán cho Mỹ mà bán rẻ cho bác Trung Cộng nên bác Trung Cộng thành lập nhiều nhà máy lọc loại cao cấp nên mua dầu của ba tư, Venezuela,… về tự lọc làm giàu. Đó là giải mã mình thắc mắc Việt Nam có dầu hỏa mà giá xăm đắt như Cali. Mình nói Cali vì giá xăng Cali đắt nhất nước Mỹ. Lý do là tiểu bang này không có những trạm thu phí mải lộ như ở New Jersey, Florida …. Sau này họ làm các xa lộ tư nhân để đi nhanh nên phải trả tiền. Không có hệ thống xe lửa hoành tráng và xe điện ngầm nên dân Cali ra đường là lái xe nên họ đánh thuế trên tiền xăng. Ngoài ra cò ba cái thuế vớ vẩn về môi trường. Cho nên bác nào không ưa dân chủ thì xin châm chước cho. Texas thấy giá xăng phân nữa Cali tương tự nhà cửa rẻ gấp mấy lần Cali nhưng thuế địa ốc thì gấp 3 lần. Chán Mớ Đời 

 Xem nHư không có dầu dự trữ cho an ninh quốc phòng. Lỡ ngày mai có xứ lạ nào đến đánh thì xăng dầu đâu cho quân đội sử dụng đánh lại. Kẻ thù địch chỉ cần đánh bom vài nơi dự trữ zăng dầu là hết đường chạy. Dưới thời bác Biden khi giá dầu lên cao để tránh lạm phát kinh tế te tua nên bác Biden ra lệnh mở dầu dự trữ cho xài rồi khi tình hình yên lại thì bỏ tiền ra mua dầu dự trữ lại. Nghe nói Trung Cộng có đến 6 tháng dự trữ nhiên liệu.

Đi trên tàu, có ông kia đi lính Mỹ có tham chiến tại Việt Nam sau về Mỹ đóng quân thì ông ta được lệnh bảo quản các xe tăng trong căn cứ. Ông ta kể là tăng trong căn cứ đều bị hư không sử dụng được. Bao nhiêu đều đưa qua Việt Nam.  Tương tự có nhiều tướng Ukraina và Nga Sô chới với khi ra trận mới khám phá ra đồ phụ tùng giả hay thiếu. Ông kiếm được một ông chuyên về xe tăng, ông này đi tìm các thiết bị ở các xe tăng bị hư đem lại thế và sửa các xe tăng bị hư sơ sơ đến khi tư lệnh đến xem xe tăng chạy ngon lành nên thất kinh hỏi ông ta lấy đồ phụ tùng đâu ra. 

Mình có anh bạn du học sinh ở nga rồi vào quân đội, được đưa qua Nga để mua đại bác. Anh ta kể là đại bác bắn cái đùng không đi đâu cả nên phải đợi thằng nga qua chỉnh này nọ vì một quả hỏa tiễn khá đắt tiền. Cả năm hai năm mới bắn một quả mà chưa đúng nên đụng trận là mệt. Anh ta phải về Việt Nam xem xét rồi báo cáo lại bên nga.  Chán Mớ Đời nay anh ta sống ở Tây Ban Nha vì ở Mỹ đầu tư EB 5 nhưng lâu quá chưa cho vào quốc tịch nên qua Tây Ban Nha mua cái nhà to đùng là được bác Tây Ban Nha cho dân xứ họ nên không cho họ sử dụng các căn cứ tại đây.

Năm ngoái mình có đi Alaska đúng ngày ông Trump và Puchin gặp nhau. Hội họp bàn chi đó không ai biết chỉ có toàn là tin tức chửi nhau. Nhưng mấy tuần nay thì bắt đầu thấy rõ họ đã bàn tính ra sao. Bà thủ tướng của Nhật Bản chán đánh trống nên qua Hoa Kỳ gặp bác Trump, ký kết sao đó khiến người Tân Gia Ba lo vì Hoa Kỳ sẽ bán dầu hoả cho người Nhật và họ sẽ đào đất để chôn dầu, không phải ra biển đi vượt biển mà làm trung tâm tiếp liệu cho vùng Thái Bình Dương. Có thể bác Puchin sẽ bán thêm dầu cho Nhật Bản. Hoa Kỳ đã cho phép bác Puchin bán dầu hỏa nhằm hạ giá dầu hỏa thế là bác Putin vui mừng có tiền là còn đánh Ukraine cho hả dạ.

Âu châu thì hết tiền nên kêu cho gói cứu trợ 80 tỷ mà lại kêu ông thần Hung Gia Lợi la toáng lên chống đối. Nè nhé chúng ông chúng bà muốn giúp Ukraine nhé nhưng lại gặp thằng phải gió Oban kỳ đà cản mũi. Lên tiếng là không cho phép Hoa Kỳ sử dụng các căn cứ Hoa Kỳ tại Âu châu để đánh Ba Tư. Nay tình hình có vẻ khá khá nên họ kêu sẽ đem tàu chiến để bảo hộ các tàu chở dầu. Gió xoay đầu nào thì tao xoay theo đầu ấy. Cục diện thế giới đã thay đổi. Âu châu không còn tương lai khi không chịu sinh đẻ và chạy theo cuộc chiến môi trường xanh mà ngay chính sáng lập viên tổ chức môi trường Greenpeace tiến sĩ Patrick Mooổe tuyên bố: 

"The amount of fossil fuels required to build the wind and solar infrastructure makes wind and solar A PARASITE on the larger economy" only to support the stupid idea that they are renewable”.

Thế kỷ 21 chuyển hướng về Thái Bình dương nên cần các cơ sở nhiên liệu để tiếp tế cho Hải quân và Không quân thay vì bay như chim bay biển Bắc em tìm biển nam. Tàu đi qua ghé thăm mấy cô gái geisha là vui rồi, chớ ở Tân Gia Ba chả có gì đặc biệt. Vụ này sẽ giảm bớt khách hàng cho Tân Gia Ba. Ngoại quốc sẽ giảm đầu tư vào mà chạy qua anh Nhật Bản mà chồng tiền. Mình định đi bộ theo đường mò shikoku viếng 88 ngôi chùa nên chắc sẽ đi trước khi tiền yen lên lại so với đô la. 

Hôm qua em ghé Panama xem tàu di chuyển qua con kênh lịch sử này. Mấy năm trước em có đi du thuyền trên sông Nile và có thấy con kênh Suez ở Ai Cập . Một chiếc tàu đi qua con kênh Panama trả tối thiểu từ $700,000 đến 2-3 triệu đô la. Điển hình con tàu Disney chở du khách qua con kênh phải trả 1.2 triệu đô la. Kinh

Lúc đó mới hiểu lý do việc đầu tiên khi nhậm chức, ông Trump gửi ngoại trưởng qua xứ này và dành lại quyền quản lý con kênh mà Hoa Kỳ bỏ ra biết bao nhiêu tiền thế kỷ trước để đào nó vào năm 1914. Lý do là lúc tổng thống Carter lên ngôi, buồn đời ông trả lại con kênh này cho người Panama. Vấn đề là xứ này không có người hay đội ngủ có khả năng để quản lý con kênh nên đưa cho Trung Cộng làm quản lý, họ lấy tiền sâu. Buồn đời mấy anh ba tàu không cho chiến hạm Hoa Kỳ đi qua là ngọng hay bắt trả 10 triệu đô là bay đời cô lựu. 

Xét về an ninh quốc gia thì việc lấy lại sự quản lý của con kênh là tối trọng, thêm không phải trả tiền khi tàu chiến Hoa Kỳ đi ngang. Tổng thống Carter được xem là một người nhân từ nên ông ta không bảo trợ ông Shah nữa đưa đến người ba tư thuộc thành phần quá khích chiếm tòa đại sứ và giam giữ các nhân viên tòa Đại sứ khiến Hoa Kỳ mất mặt trên thế giới và mất luôn kho dầu hỏa. Hậu quả của hai việc mà bác Carter đã quyết định gây ảnh hưởng lâu dài đến ngày nay. Nay đến ông Trump lên, người biết làm ăn tính toán nên cứ lấy lại cho chắc ăn. Thằng nào chửi thì kệ xác chúng. Chán Mớ Đời 

Mình công nhận nhân viên ông Trump quá giỏi. Khi mời bà thuê tiền Nhật Bản ăn tiệc tại tòa bạch cung, họ cho quân nhạc họ chơi bài rusty nail, bài hát mà mà thủ tướng mê và đã từng hát với ban nhạc của bà ta khi xưa. Khiến bà ta sướng rêm mé đìu hiu và tặng 250 cây anh đào Nhật Bản để kỷ niệm 250 lập quốc Hoa Kỳ. Gặp Việt Nam cho nghe bài như có bác hồ trong ngày vui đại thắng. Chán Mớ Đời 

Mình rất ghét chiến tranh vì người chết nhưng trong lịch sử thì hòa đàm hoài từ 47 năm qua mà không đi tới đâu thì phải đánh nhau lại để hai bên bị u đầu sứt trán mới thất kinh, ngồi lại bàn tiếp. Nếu không chịu thì uých tiếp.  Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

chiến dịch Tailwind

 16 lính lực lượng đặc biệt của chiến dịch Tailwind

Mình hay vào các nhóm cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam để đọc những gì họ kể về thời chính chiến của họ tại Việt Nam cũng như còm khi thấy tin tức họ đưa không chính xác lắm. Hôm nay đọc được một nhóm 16 lính lực lượng đặc biệt của họ đột kích vào Hạ Lào cùng với lực lượng dân sự chiến đấu gốc thượng đâu 110 người thấy lạ lạ vì khi họ xâm nhập vào Hạ Lào là bí mật, không bận áo quần lính Mỹ, bị bắt cũng kêu không phải lính Mỹ vì nước Lào là trung lập Hoa Kỳ không được đánh đấm gì cả. Em xin tóm tắt lại đây. 

Theo mình hiểu là lực lượng đặc biệt Mỹ hay đóng đồn với các người thượng mà người Việt gọi là Dân Sự Chiến Đấu. Thiếu tá Phong của tiểu đoàn 204, Đại đội trinh sát 302, trước khi về Đà Lạt thì đóng ở trại lực lượng đặc biệt ở vùng tam biên, nơi có hiểu người thượng sống với vợ con trong đồn. Họ thì cũng lắm. 

Trong cuộc chiến Việt Nam nước Lào và Cam bốt tuy trung lập nhưng lại để bộ đội cụ hồ sử dụng lãnh thổ của họ để đưa quân và súng đạn vào chiến trường miền nam. Việt Nam Cộng Hoà và Hoa Kỳ bị bó tay vì muốn tôn trọng công ước quốc tế khác với Hà Nội. Do đó Hoa Kỳ hay chỉ lực lượng đặc biệt xâm nhập vào Hạ Lào để theo dõi quá đội của Hà Nội nhưng phải bí mật. Tương tự trước khi đánh chiếm Iraq, Á Phú Hãn,..  lực lượng đặc biệt Hoa Kỳ đều được thả vào mấy xứ này trước khi đánh vào. Mình nghĩ trước khi đánh Ba Trung Quốc Hoa Kỳ cũng chi biệt kích của họ xâm nhập vào xem xét tình hình và báo cáo trước khi Mỹ và do thái dội bom. 

Mình có em một phim tài liệu kể một toán SAS của Anh quốc được thả vào Iraq tham thính rồi bị một đứa bé chăn cừu phát hiện. Họ không nở ra tay giết đứa bé thì đứa bé chạy về làng báo cáo và cả trung đoàn lính Iraq bao vây và bắt sống vài người cùng như giết một số. Mình đoán ngày nay biệt kích mà gặp trưởng hợp tương tự chắc họ sẽ giết hết để trừ hậu hoạn. 

Cuộc hành quân này không phải là một đội trinh sát nhỏ như thực lệ mà bao gồm 16 lính lực lượng đặc biệt và 110 lính gốc thượng du Việt Nam.  Theo mình hiểu biệt kích của Mỹ thường đi từng nhóm nhỏ độ 6 người nên khi đi 16 người là chiến dịch lớn. 

Cả nhóm này được trực thăng bốc gần Dakto trên cao nguyên trung phần, sử dụng trực thăng CH-53 Sea Stallion hạng nặng . Mục đích chính của chiến dịch tìm cách đánh lạc hướng 30,000 bộ đội bác hồ cho một cuộc hành quân khác do CIA đang thực hiện trong vùng. 

Ngày 11 tháng 9 năm 1970. Từ Dakto đến điểm xuất phát, Cao nguyên Trung phần, Việt Nam Cộng hòa. Không khí trên sân bay không có mùi thơm không khí buổi sáng mà mang mùi nhiên liệu JP4 hàng không, mồ hôi lâu ngày và mùi kim loại sắc nhọn của dầu súng. Đó là một dung dịch nặng nề, ngột ngạt bám vào cổ họng. 16 người Mỹ đứng trong bóng của những chiếc trực thăng CH-53C Stallion khổng lồ.

Họ không giống những người lính bóng bẩy trên các bảng quảng cáo tuyển mộ ở Mỹ. Bộ đồ ngụy trang sọc hổ của họ đã phai màu, dính đầy đất sét đỏ của vùng Cao nguyên. Những chiếc ba lô không phải loại tiêu chuẩn. Chúng được cải tiến, nặng hơn 80 pound. Rất nặng. Mình đi bộ 375 km ở Ý Đại Lợi đeo theo có 20 cân anh đã thấy oải. 

Họ mang theo súng máy RPD cưa ngắn, súng carbine CAR-15, và đủ lựu đạn phân mảnh để san bằng một khu phố. Họ là những người của MACV-SOG. (Military Assistance Command, Vietnam Studies and Observations Group). Tên gọi che đậy gợi ý nghiên cứu học thuật. Thực tế là sự phủ nhận được viết bằng máu của người lính kiên cường. 

Trong số họ có Đại úy Gene McCarley. Ông là One Zero. Người chỉ huy đội. Ông kiểm tra đồng hồ. Ông nhìn sang các chiến binh bản địa đứng bên cạnh người Mỹ. Có 110 người. Người Montagnard, tên do người Pháp đặt tên, những người sống trên núi. Họ là các bộ tộc miền núi của Việt Nam. Những người coi rừng rậm không phải là môi trường thù địch mà là ngôi làng bị xâm lược. Họ căm thù Quân đội Bắc Việt với lòng thù hận qua nhiều thế hệ.

Hôm nay, McCarley và 16 lính llđb cùng với đại đội lính đánh thuê Montagnard này đang thực hiện một việc mà về mặt kỹ thuật là không từng xảy ra. Theo các bản đồ chính thức ở Washington DC và theo các buổi họp báo dành cho công chúng Mỹ, không có quân chiến đấu Mỹ nào ở Lào. Mình có kể một căn cứ biệt kích Mỹ ở Hạ Lào mà quân đội Mỹ dùng làm điểm để hướng dẫn B 52 thả bom tại miền bắc Việt Nam sau đó bị đặc nhiệm chiếm đóng. 

Thông tin bổ sung chi tiết về Operation Tailwind (Chiến dịch Đuôi Gió). Operation Tailwind là một cuộc đột kích bí mật xuyên biên giới do MACV-SOG thực hiện từ ngày 11–14 tháng 9 năm 1970 (một số tài liệu ghi chính từ 11–13). Đây không phải là đội trinh sát nhỏ (RT team) mà là một lực lượng Hatchet Force cỡ đại đội — một đơn vị đột kích lớn.

Lực lượng gồm 16 lính biệt kích Mỹ (Green Berets) dẫn đầu 110 lính Montagnard (Bru hoặc các bộ tộc miền núi khác), xuất phát từ gần Dak To, Cao nguyên Trung phần Việt Nam, bằng trực thăng CH-53 Sea Stallion của Thủy quân Lục chiến Mỹ.

Mục tiêu của chiến dịch nhằm tạo  sự phân tán các sư đoàn bộ đội bác hồ  bằng cách đột kích sâu vào đông nam Lào (khoảng 60–70 km về phía tây Dak To, gần Chavane và tuyến đường 165 Lào). Nhiệm vụ nhằm kéo lực lượng Quân đội Bắc Việt (NVA) đặc biệt là các đơn vị thuộc Nhóm Vận tải 559 bảo vệ Đường mòn Hồ Chí Minh khỏi một chiến dịch khác do CIA hỗ trợ liên quan đến lực lượng Hmong do tướng Vang Pao lãnh đạo ở Cao nguyên Bolovens phía bắc. Con số “30.000 bộ đội” trong một số kể lại phổ biến có thể là ước tính tổng lực lượng địch trong khu vực hoặc lực lượng bảo vệ Đường mòn có thể bị ảnh hưởng/chuyển hướng, chứ không phải đối đầu trực tiếp 30.000 quân tại một điểm. 120 mạng đâu có thể đánh lại 30,000 bộ đội ngoài trừ người Mỹ có anh hùng Lê Văn Tám. 

Các sự kiện chính được kể lại sau đây:

Ngày 11/9: Đổ bộ bằng trực thăng vào thung lũng, di chuyển mạnh để tiếp xúc và thu hút sự chú ý. Mình đoán biệt kích là âm thầm mà họ muốn Việt Cộng biết sự có mặt của họ. 

Giao tranh: Trong vài ngày, họ đụng độ nặng nề với NVA, chiếm một khu trại lớn và trung tâm hậu cần (hầm ngầm), tiêu diệt hàng chục lính NVA (một con số ghi nhận 54 người trong một lần đột kích). Họ thu được lượng tình báo khổng lồ: hàng trăm trang tài liệu, bản đồ được coi là một trong những thu hoạch tình báo quan trọng nhất về Đường mòn Hồ Chí Minh từ đầu chiến tranh. Mình có người chú ruột bị chết trên đường vào nam tại vùng này. 

Hiệu quả phân tán: Thành công kéo sự chú ý và lực lượng NVA về phía nam, hỗ trợ cho lực lượng Hmong/CIA đang hoạt động trong vùng. 

Rút lui (13–14/9): Khi NVA tăng viện (pháo cối, súng máy, quét lớn), họ rút lui trong giao tranh. Sử dụng nhiều LZ nhỏ để đánh lừa kẻ địch. Hỗ trợ không quân mạnh mẽ: 72 phi vụ chiến đấu, bom, rocket, napalm. Một số trực thăng CH-53 bị hư hại hoặc mất.

Thương vong: Phía Mỹ và đồng minh: Tất cả 16 người Mỹ bị thương (tổng cộng khoảng 33 Huân chương Tím). 3 Montagnard tử trận, 33 bị thương.

Phía địch: Khoảng 144 NVA bị tiêu diệt trực tiếp bởi lực lượng mặt đất, ước tính thêm 50 bị thương và 288 bị không quân tiêu diệt.

Kết quả: Nhiệm vụ thành công, hỗ trợ CIA/Hmong, thu được tình báo lớn. Đại úy Eugene C. McCarley (sau này là Trung tá) chỉ huy, được đề cử Huân chương Thập tự Dũng cảm (downgraded). Y tá Gary Michael Rose sau này được trao Huân chương Danh dự (nâng cấp năm 2017) nhờ cứu chữa dưới hỏa lực.

Câu chuyện này nổi tiếng hơn sau báo cáo gây tranh cãi năm 1998 của CNN/Time (sau rút lại) cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học (khí CS, không phải sarin). Các cựu binh bác bỏ mạnh mẽ.

Chiến dịch Đuôi Gió (Operation Tailwind), một tài liệu mật mới được giải mã gần đây về một chiến dịch bí mật được chỉ huy bởi MACV-SOG (Military Assistance Command, Vietnam – Studies and Observations Group) trong 4 ngày từ  11–14, tháng 9 năm 1970 (có tài liệu cho biết chỉ có 3 ngày 11-13).

Để rảnh mình kiếm đọc các tài liệu mật được giải mã sau mấy chục năm để hiểu thêm về cuộc chiến khá phức tạp, để hiểu lý do Việt Nam Cộng Hoà và Hoa Kỳ thua. 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tỷ phú một thời

 Tỷ phú một thời 

Cách đây mấy năm lùng bùng có một ký giả gốc saudi arabia vào tòa lãnh sự của xứ này tại Thổ Nhĩ Kỳ rồi biến mất, không trở ra khiến cô bồ la toáng lên. Nghe nói họ xem video an ninh ngoài đường thấy an ninh tòa lãnh sự vác xác ông ta được chặt từng khúc đem ra ngoài đi quăng. Chán Mớ Đời 

họ của ông ta thấy quen quen vì khi xưa khi mình ở Âu châu tên dòng họ rất nổi tiếng với hình ảnh các minh tinh màn bạc với mấy cô người mẫu đẹp như đầm lên tàu của ông ta chơi như ả rập. Dòng họ Khashoggi của xứ sa mạc đầy dầu mỏ. 

Tỷ phú Adnan Khashoggi rất nổi tiếng một thời, sinh tại thành phố Mecca nơi các tín đồ hôi giáo muốn đi hành hương như người công giáo muốn đi đến Lộ Đức, Fatima, jerusalem… bố ông ta là bác sĩ riêng của vua xứ này. Ngự y của hoàng cung nên được sống gần hoàng gia. 

Ông ta theo học trường Victoria College ở Alexandria, thường được gọi là "Eton of Egypt," nơi các bạn học toàn là những con cháu của vua và bộ trưởng trong tương lai. Vấn đề là ông thần Adnan này không muốn trở thành bác sĩ hay nhà ngoại giao, ông ta chỉ muốn có tiền và thật nhiều tiền.

Khi đi học ông ta đã tỏ ra có khiếu thương lượng. Bố Một người bạn học người Libya cần mua khăn lông và bố một người bạn gốc Ai Cập sản xuất khăn lông thế là ông thần này giới thiệu hai người và được tiền huê hồng là $1,000 thời ấy là biết bao nhiêu tiền chỉ cần gọi điện thoại. Ông ta đột phá tư duy là có khiếu về làm môi giới. Nên theo con đường này đã khiến ông ta nổi tiếng và giàu có nhất thế giới một thời nhờ vào cái mồm và. Cái bắt tay. 

Vào thập niên 1960, dầu hỏa của xứ Saudi Arabia bổng nhiên phát giàu lên và xứ này muốn hiện đại hóa nên ông ta làm môi giới, bắt cầu giữa các thầu khoán Tây phương và hoàng gia. Ông ta trở thành người môi giới bán vũ khí tại các buổi tiệc xa hoa. 

Trong 5 năm công ty Mỹ Lockheed trả ông ta $106 triệu tiền huê hồng. Lúc đầu là 2.5% rồi lên 15% như tổng giám đốc của công ty này cho rằng ông ta là người quảng cáo súng đạn của công ty cho mọi người. 

Vào năm 1985, tài sản ông ta được đánh giá là 4 tỷ mỹ kim theo thời đó thì nhân gấp mấy lần bây giờ.  Ông ta làm chủ du thuyền Nabila khiến đàn ông thanh niên như mình thèm nhỏ dãi khi xem hình ảnh mấy cô đẹp như Tây bận bikini đi trên tàu uống rượu. Du thuyền được quay trong phim James Bond hình như phim Never Say Never Again. Ông ta có tài sản ở 

Marbella, Paris, Madrid, Cannes, London, New York. 

Đến năm 1979, bà vợ ông ta buồn đời nạp đơn ly dị sau gần 20 năm lo chu toàn nhà cửa, con cái và chuyện làm ăn. Sau 5 năm hầu tòa  ông ta phải trả cho bà ta $884 triệu giá tương đương ngày nay là $2.8 tỷ đô la. 

Vào thập niên 1990, giá dầu xuống vì liên sô sụp đỗ nên chả ai buồn mua súng ống khiến chuyện làm ăn của ông ta bắt đầu banh ra lông vì cứ tiếp tục ăn chơi. Ông ta dính vào xì căn đan Iran-Contra nên bị lộn xộn về pháp lý. 

Trước đó tài sản được xem là $4 tỷ nay chỉ còn $8 triệu. Du thuyền Nabila phải bán để trả nợ, sau này ông Trump mua lại có $29 triệu rẻ như bèo. Rồi ông Trump bị lộn xộn với sòng bài Taj Mahal của ông ta nên bán lại cho một hoàng tử Saudi Arabia. Mối tình của ông Trump với các hoàng hậu ả rập bắt nguồn từ thời ấy nên sau này ông ta làm tổng thống được tặng một chiếc phi cơ to đùng. 

Khi hết tiền thì bạn bè gái gú cũng bỏ chạy cho thấy thế thái nhân tình. Rồi những năm tháng cuối đời ông ta bị Packinson. Một người từng nhảy mẫm với các nữ tài tử danh tiếng không đi một mình được. Nhưng ít ra như người Việt hay nói thật một phút huy hoàng rồi chơi tắt còn hơn là nông dân cả đời như mình. Chán Mớ Đời 

Ngày 6 tháng 6 năm 2017, ông Adnan Khashoggi chết tại Luân Đôn thọ 81 tuổi. Cháu ông ta Jamal Khashoggi, dự đám tang nhưng Chán Mớ Đời với sự tiêu xài của ông ta rồi có lẻ bất mãn về sự xa hoa của giới hoàng tộc, ông này là nhà báo viết chỉ trích nên vua con ra lệnh thủ tiêu mà báo chí làm tùm bệnh nhưng chính phủ Biden kêu vớ vẩn không xen vào chuyện thiên hạ. Còn mấy bác cộng hòa thì la toáng lên nhân quyền bú của la mua. Ngày nay thì ngược lại với thế thái nhân tình. 

Nếu xẩy ra ngày nay thì mấy bác Dân Chủ lên diễn đàn chửi mệt thở. Mấy bác quên là dân chủ hay cộng hoà, ăn chung là hợp với quyền lợi mấy tay tỷ phú bơm tiền tranh cử hay không. Hai bên chửi nhau cho vui đời trong khi mấy tên tỷ phú càng ngày càng giàu thêm còn chúng ta càng ngày càng đóng thuê nhiều hơn. Đóng thuế để có quyền chửi bới chính phủ vì bên nào cũng như nhau. Chán Mớ Đời 

Cuộc đời ông Adnan Khashoggi được xem là hình ảnh của sự xa hoa và cho thấy sự đi xuống của tài sản ông ta quá nhanh chóng . Ông ta đã chứng minh cho chúng ta là có tài sản khắp nơi trên thế giới nhưng rồi cuối đời chỉ còn có $0.47 trong ngân hàng. Chán Mớ Đời 

Một người đã chứng tỏ mình là người giàu có nhất thế giới rồi cuối đời cho chúng ta thấy đời là vô thường gia đình xa lánh, bạn bè rời xa khi không còn gì cả. Anh có tài sản như mật ngọt nên ruồi bu đông như kiến, ca tụng anh để được ăn tiệc lá bồ đề rồi khi anh hết tiền thì em không thèm đến. 

Nhưng con người cứ tiếp tục lao vào tranh dành như những con thiêu thân bay vào đống lửa để khẳng định biết bố mày là ai. Người giàu có bật nhất thế gian thuở mình còn trẻ thấy những hình ảnh của ông ta được các người nổi tiếng, gái đẹp bu quanh để rồi khi chết cô độc không còn gì ngoài những âm thanh ngày xưa. 

Có lẻ lỗi lầm lớn nhất của ông ta là ly dị bỏ bê bà vợ đầu tiên. Bà ta là người Anh quốc, trở về đạo hồi giáo để làm vợ ông ta. Chăm sóc 5 đứa con và tài sản nhưng đàn ông hay mắc phải lỗi lầm là không để ý tới những điểm đó mà chạy theo các cô trẻ đẹp, tân trang này nọ để rồi khi người đàn bà sau lưng bỏ đi thì không còn chỗ nương tựa và cuộc đời đi xuống như diều đứt dây. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Viếng Kênh Panama

 Kênh Panama

Hôm nay mình đi viếng kênh Panama, một trong những nơi trên thế giới mà mình có hoài bảo viếng. Ăn sáng xong thì tàu cập bến Colon, Colon để nói đến ông Kha Luân Bố (cristofo colombo ). Bên Mỹ thì họ đập tan tượng của ông Kha Luân Bố thậm chí anh hùng lao động César Chavez mà tổng thống Obama tuyên bố cuối tháng 3 là ngày nhớ ơn người anh hùng lao động này nay họ dẹp hết hình ảnh của ông ta và tượng đài tại Hoa Kỳ vì khám phá ra ông ta cũng thuộc hạng dê xòm chi đó. Hôm qua là anh hùng hôm nay là hùng anh. Chán Mớ Đời 

hai vợ chồng dắt nhau xuống bến tàu. May quá chỗ đợi lên xe tour rất gần xem như ngay cửa cổng bến tàu. Thấy công ty của mình ra đón là vui đời. Xe có vợ chồng mình là người Mỹ thêm 5 người Mễ Tây cơ và một đại gia đình Ấn Độ đến từ Gia-nã-đại nên ông thần hướng dẫn viên phải nói hai thứ tiếng. 

Điểm đến đầu tiên là Miraflores, Panama, nổi tiếng là bến tàu bên Thái Bình dương, đúng hơn là Agua Clara, được xem là nơi du khách đến thăm nhiều nhất. Giá du khách là $10/ người tiền địa phương tương đương tiền đô la. 

Mình có ghi lại bản đồ vẽ cách thiết kế. Viếng cái kênh này khiến mình nhớ khi xưa ở Petit Lycee học vụ phà đi qua con kênh Saint Martin ở Paris. Thấy hình vẽ này nọ trong sách Leçons des Choses nên khi sang Paris là mình chạy ra con kênh Saint Martin xem và vẽ ở đó nhiều lần. 

Đâu tương tự từ biển Thái Bình qua biển Đại Tây Dương vùng Caribe cách nhau độ 16 mét chiều cao. Họ làm con kênh được chia thành 3 khúc. Mình thấy họ rút cái cửa chắn đầu tiên để cho nước tràn vào cái khúc tiếp theo rồi có 1 chiếc tàu gọi tugboat kéo chiếc tàu của Tân gia ba chở khí đốt vào con kênh, phía sau có một chiếc tàu tugboat khác chạy phía sau cột dây xích hai bên sau chiếc tàu để tránh tàu bị lệch hay lật khi nước trong con kênh bị rút để tàu hạ thấp xuống. Khi tàu vào vòng 1 thì họ đóng cổng lại và rút nước của khu vực một. Cứ mỗi khúc như vậy mất độ 30 phút. Coi cho vui để hiểu rồi phải lên xe chạy viếng thủ đô Panama. 

Khi người Tây Ban Nha xâm chiếm Châu Mỹ để tìm vàng bạc thì có ông thần tên Balboa tìm ra vùng này nên đi đâi cũng thấy tên ông ta. Ông ta tìm ra bạc nhưng vấn đề là nằm phía Thái Bình Dương. Ông ta báo cáo cho vua Charles Quint mà khi xe ông Tây bắt mình học chết bỏ về ông thần này, khiến ông vua kêu mấy quan triều đình tính toán việc đào con kênh từ đại Tây dương qua Thái Bình dương. Nhưng không tiền. Đành làm ha con đường. 

Sau này ở thế kỷ thứ 19, mấy ông thực dân pháp buồn đời nghĩ nên xây con kênh này để chạy từ đại Tây dương qua Thái Bình dương không phải để vòng xuống phía nam của Châu Mỹ rồi đi bọc lên mất mấy ngàn cây số nhất là khúc này là vùng giao thoa của hai biển nên sóng to kinh hoàng. Mình đã trải nghiệm khi đi Antarctica nằm trong phòng mà chai ly rớt xuống sàn nhà. Hai vợ chồng gần ói luôn. 

Thật ra ý tưởng đào con kênh đã có từ lâu và có người muốn đào ở nước Nicaragua. Đến khi nó khởi sự vào năm 1881 và ngưng năm 1889. người Pháp hồ hởi sau khi thành công đào con kênh Suez ở Ai Cập năm 1869 nên thừa thắng xông lên họ kêu không có gì mà người Pháp không làm được ngoại trừ uống rượu đỏ với đá lạnh như người Mỹ. 

Thế là người Pháp chơi ngay, họ để ông Ferdinand de Lesseps đứng đầu một công ty người Pháp để thực hiện đào con kênh này qua vùng Panama, thuộc xứ Columbia. Họ khởi đầu năm 1881 rất lạc quan nhưng rồi công trình vướng phải những vụ đất sụp và nước ngập. Nên nhớ Ai Cập chỉ toàn là sa mạc, mình có đi tàu trên con kênh Suez này, nhìn xung quanh chỉ thấy cát và cát trong khi vùng này thì rừng rậm và bệnh sốt rét đã giết trên 20,000 nhân công đến từ các thuộc địa của pháp ở Châu Mỹ như Guadeloupe, Haiti,… rồi gặp vấn đề tài chánh mà người Pháp gọi Les scandales de Panama và công ty khai phá sản vào năm 1889. Thế là các nhà đầu tư pháp bỏ của chạy lấy người. 

Đến năm 1904, người Mỹ dưới sự lãnh đạo của tổng thống Roosevelt do dự giữa đào con kênh Panama hay Nicaragua. Được tin này thì ông Tây của công ty phá sản mới viết thư cho 100 thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đề cập đến xứ Nicaragua có núi lửa, giông bão bú xưa la mua khiến quốc hội Hoa Kỳ chọn Panama để có thể trả cho một ít những gì đã chi tiêu. 

Cuối cùng họ chọn Panama thì xứ Columbia không chịu. Thế là anh Mỹ kêu mi không chịu thì tao kêu dân vùng này đòi tự trị dành độc lập. Thế là cho tiền dân vùng này nổi dậy đòi độc lập. Trong tương lai sẽ chơi trò này ở Greenland. 

Thế là tháng 11 năm 1903, Panama tuyên bố độc lập với tàu chiến của Hoa Kỳ nằm gần bờ. Và sau đi ký hiệp ước Hay-Bunau-Varilla Treaty, cho phép Hoa Kỳ kiểm soát 10 dặm xung quanh vùng con kênh muôn năm và trả mỗi năm $10 triệu đô la. 

Công trình khởi đầu năm 1904 bởi các kỹ sư của quân đội Hoa Kỳ với bác sĩ William Gorgas chỉ huy chương trình diệt muỗi và bệnh sốt rét.

Họ sử dụng hồ Gatun sau khi chận con sông Chagres để nâng tàu lên cao 85 cao bộ trên mặt biển. Đào con kênh kiểu này họ cần nước rất nhiều. Nước hồ được sử dụng khi họ cho tràn vào các bể nước để cho tàu đi chuyển đến. Có đến 40,000 nhân công và đâu 5,600 người thiệt mạng. Đa số đến từ Barbados Jamaica. 

Luôn tiện nhắc luôn là dân số ở nước Panama chưa tới 4.5 triệu người nhưng như Hoa Kỳ đủ thứ dân đến để đào con kênh. Lúc đầu từ các thuộc địa cũ của Pháp quốc rồi đến khi Hoa Kỳ thực hiện thì kêu gọi dân từ các thuộc địa Anh quốc đến cũng như của Hoa Kỳ. Do đó người dân ở đây nói tiếng Tây Ban Nha nhưng đủ loại dân, hôm nay có thấy ngừi sở tại, sắc tộc thiểu số, đang thấp múa hát ở công trường trong thành phố để kiếm tiền. 

Con kênh được khánh thành ngày 15 tháng 8 năm 1914, Hoa Kỳ tốn tổng cộng $500 triệu đô là thời ấy, ngày nay thì tính tiền tỷ. 

Những năm thập niên 70, dân tình chống đối với sự giúp đỡ của Liên sô nên tổng thống Carter kêu thôi trả lại con kênh này cho họ. Vấn đề là chính phủ xứ này không có khả năng  cai quản nên giao cho các công ty ngoại quốc thầu và mỗi chuyến tàu đi qua phải trả trước 2 triệu đô la tối thiểu. Rồi anh ba tàu nhảy vào cai quản nên khi ông Trump lên kỳ hai, việc đầu tiên là sai ngoại trưởng Rubio bay sang xứ này và nói sao đó để công ty Blackrock của Mỹ kiểm soát không để anh ba tàu làm nữa. (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn