Hùm Xám, một huyền thoại Đà Lạt
Trong cuốn sách “Gone Native”, ông Al Cornett, cựu lính biệt kích mỹ, kể lại thời gian ông ta làm cố vấn cho đại đội trinh sát 302 của Đà Lạt Tuyên Đức. Ông ta kể là thay vì cố vấn, huấn luyện lính 302, ông ta phải học rất nhiều kinh nghiệm từ các người lính trinh sát 302, nhất là từ vị chỉ huy đại đội này mà ông ta gọi “Grey Tiger” (Hùm Xám), thiếu tá Lê Xuân Phong. Ông ta kể thiếu tá Phong được truy tặng 50 huy chương của quân lực Việt Nam Cộng Hoà và 3 huy chương của quân đội Hoa Kỳ.
Khi mình còn ở Đà Lạt thì có nghe đến đại uý Phong, đại đội trưởng 302 nhưng không biết ông ta họ. Sau này, mới biết là ông ta được lên chức Thiếu tá. Nếu không có vấn đề quân kỹ thì có lẻ ông ta đã được lên cấp cao hơn. Lý do là có lần tổng thống Nguyễn Văn Thiệu lên Đà Lạt, dự lễ mãn khoá của trường Võ Bị Quốc Gia, đại đội 302 cắm ở Đơn Dương, được lệnh không được vào thành phố. Có lẻ cấp trên sợ lộn xộn tỏng thị xã. Hôm đó, đang ở Đơn Dương thì thấy chiếc xe đò chở anh bạn đi phép về. Anh ta rủ đi ăn uống gặp gỡ nhau vì đời lính chiến không biết nay mai. Nên nghĩ lên Chi Lăng chắc được vì không phải trong Đà Lạt. Bà chủ tiệm ăn kêu hết rượu nên chuẩn uý Phúc mới đề nghị đi mua rượu trong PX của mỹ gần đó. Ông thần bận đồ lếch xếch, không đeo lon gì cả nên gặp quân cảnh hỏi giấy tờ, trả lời lớ quớ sao bị quân cảnh đánh.
Ông thần chạy về tiệm ăn kêu bị đánh nên cả đám chạy lại, có mấy người lính của ông ta leo lên xe lấy súng ống thì thấy trong kia, quân cảnh đang gây sự với thiếu tá Phong nên họ lấy đại liên ria một tràn khiến quân cảnh, thiếu tá Phong, chuẩn uý Phúc bò xuống đất. Nghe đạn bắn nên thiết giáp trong trường Võ Bị, chạy ra nghe rần rần thì cả đám lên xe chạy về Đơn Dương. Vừa về tới căn cứ thì ông trung tá trong trường Võ Bị gọi điện thoại hỏi chuẩn uý Phúc. Cuối cùng chuẩn uý Phúc nhận lãnh hết trách nhiệm, đi tù 5 năm, nay không biết trôi dạt về đâu. Thiếu tá Phong cho biết là muốn tìm chuẩn uý Phúc. Còn thiếu tá Phong thì bị kỹ luật và không được lên lon 1 hay 2 năm gì đó.
Trước ngày Đà Lạt bị bỏ ngõ, tiểu đoàn 204 đã đánh lấy lại Di Linh giúp người dân Đà Lạt có thể di tản về Sàigòn. Thiếu tá Phong kể tuy chiếm lại nhưng tổn thất khá nhiều. Sau đó, bắt được một thượng tá Việt Cộng và xe Molotova, chở lên Đà Lạt để xe Molotova với ông thượng tá Việt Cộng ở chỗ tiệm Hạnh Tâm, gần bờ hồ để trấn an dân chúng Đà Lạt. Nhưng sau đó đi học với tư lệnh thì ra hiệu cố chạy về Sàigòn nên tan hàng.
Sau 75, ông ta đi tù ở ngoài bắc. Trốn trại chạy qua được biên giới Lào nhưng dân lào đi báo cho bộ đội đến làng bắt lại. Hai người bị giải về Việt Nam, nói là chuyến này về cũng chết nên khi đi qua cầu trên sông hay suối gì đó, nhảy xuống sông dù bị trói tay nhưng xui cái là mùa khô nên nước suối hay sông cạn nên không chết đuối. Cán bộ chạy xuống còng đầu lại, đánh ná thở đem về nhốt biệt giam. Sau lại trốn trại một lần nữa vào mùa mưa, nước dâng lên cao nên bơi qua sông, leo lên đồi tưởng thoát. Ai ngờ nước dâng lên thì thú rừng cũng chạy lên cao, và dân quân trong vùng cũng lên trên cao để săn thú rừng. Thấy mấy người vượt trại mệt quá nằm thở, đói, bắt đánh mệt thở dẫn về trại. Ông ta kể là có gặp ông cựu tỉnh trưởng Đà Lạt Tuyên Đức, đại tá tên Nguyễn Bá Thìn tự Long. Khi thiếu tá Phong về nhậm chức đại đội trưởng 302 năm 1969 thì có thời gian làm việc với đại tá Nguyễn Bá Thìn, sau này với đại tá Nguyễn Hợp Đoàn. Sau này bên Mỹ, có gặp lại đại tá Nguyễn Hợp Đoàn, đại tá muốn giúp anh ta mở tiệm bán bàn ghế nhưng anh ta không rành buôn bán nên từ chối.
Sau này được thả sau 10 năm tù cải tạo, về Bến Tre gặp cò Giao xưa ở Đà Lạt, kêu đi chỗ khác tìm đường vượt biên, không nên đi từ Bến Tre, quê hương đồng khởi. Cuối cùng vượt biển thoát, được tàu Cap Anamour của Đức quốc vớt đưa về cảng Hamburg, Đức quốc. Mình có xem một phim tài liệu của đài truyền hình Đức quốc thực hiện 20 năm về con tàu Cap Anamour.
Tại đây, ông ta gặp lại 2 ông cựu cố vấn chỏ đại đội trinh sát 302; Al Cornett, Beckett đóng quân tại Đức quốc, xem truyền hình và nhận ra thiếu tá Phong nên lên tàu đầu tiên để đón người bạn đồng ngủ, cùng sinh ra tử ở Đà Lạt trước 75. Truyền hình đức có chiếu vụ này.
Khi mình hỏi thì ông ta nói đã mất quê hương, không còn gì. Chân nhân bất lộ tướng. Thường mình thấy mấy ông sĩ quan viết hồi ký rất nhiều. Có lẻ ông ta chỉ kể với mình hay vài người thân, 2 vụ trốn trại cải tạo và bị bắt lại, bị quản giáo đánh mệt thở . Mình có kể rồi, ai tò mò thì đọc đường dẫn.
https://www.muctimsonden.com/2021/06/hum-xam-alat-vuot-nguc.html
Khi ông ta qua đời, mình ngạc nhiên khi thấy cựu binh sĩ dưới quyền ông ta ở Việt Nam, đưa di ảnh vào chùa, dù ông ta đạo Thiên Chúa, đứng nghiêm chỉnh chào vị chỉ huy của mình. Khiến mình cảm động. Sau 50 năm, lính của ông ta vẫn kính trọng người chỉ huy mình khi xưa. Mình có đọc nhiều bài viết về vị chỉ huy của mình như vị sĩ quan tuỳ viên của tướng Nguyễn Văn Toàn, tư lệnh vùng 2 chiến thuật. Ông ta chửi kêu ông này dâm đảng, tham nhũng,… ông Nguyễn Văn Thiệu sợ bị các tướng khác xử nên phải cần nhiều tướng trung thành nên không dám xử họ về tội tham nhũng. Gây bất mãn trong quân đội cũng như dân chúng.
Vụ tướng Toàn thì thiếu tá Phong có kể là có lần đi trinh sát ở đâu vùng gần Quảng Đức, lính anh ta báo cáo có một chiếc xe Jeep của quân đội Việt Nam Cộng Hoà, chạy vào vùng Việt Cộng đóng nên anh ta kêu theo dõi để xem có phải nằm vùng vào báo cáo. Hoá ra một thiếu tá do tướng Nguyễn Văn Toàn cử đi gặp Việt Cộng để cúng tiền đô-la để Việt Cộng cho phép người của ông ta vào rừng chặt cây, xuất cảng. Đà Lạt dạo đó có nhiều đại gia chặt cây rừng bán cho ngoại quốc nên mình đoán mấy ông đại gia này khi xưa chắc cũng phải đóng thuế cho Việt Cộng.
Khi theo dõi thì thấy một thiếu tá đưa cái sacoche tiền cho Việt Cộng thì Việt Cộng khám phá ra có lính 302 đang theo dõi và nổ súng. Lính 302 bắn chết Việt Cộng và thiếu tá Việt Nam Cộng Hoà. Rồi lấy cái sacoche về, thấy trong đó có $2,000. Ông Phong đem tiền thưởng cho các lính trong đại đội. Ngày hôm sau, trung tướng Toàn bay trực thăng đi kiếm thiếu Tá Phong, lính 302 kêu thiếu tá Phong đang đi hành quân, ông ta hỏi địa điểm để đáp xuống. Ông đáp xuống thì có sĩ quan 302 tường trình cuộc hành quân nhưng tướng Toàn bất chấp chỉ muốn tìm thiếu tá Phong. Thiếu tá Phong kể là ông ta ngồi ở trong sau bức tường nghe ông tướng Toàn la hét khiến ông ta nổi nóng, muốn chạy bắn chết ông tướng Toàn rồi vượt tuyến theo Việt Cộng, nhưng may sao ông Tướng bỏ đi.
À cũng nói thêm, bố ruột ông ta người gốc Bình Định, vào Đà Lạt rồi đi theo Việt Minh bị pháp bắn chết. Cho nên ngày nay ở nghĩa trang Liệt sĩ ở Cam Ly, Việt Cộng có làm một ngôi mộ “giả” cho bố ông ta nên mỗi lần về Đà Lạt, ông ta đều đến đây thắp hương. Thật ra bố mẹ ông ta được chôn tại Đơn Dương, quê quán khi vào Đà Lạt. Sau này, mẹ ông ta tái giá với một ông khác đã giúp đỡ anh ông ta theo Việt mInh, bị pháp bắt thoát vòng lao lý. Ông bố dượng là người được ông Al Cornett kể trong cuốn sách “Gone Native”, ông bố dượng làm hướng dẫn viên săn bắn nên rất rành theo vết chân thú rừng, nhờ đó mà thiếu tá Phong học nghề đi rừng từ bé.
Nhưng trung tướng Toàn chưa tha nên gặp ông bác sĩ mỗ ruột thừa cho lính 302 nên ông ta kêu tỉnh trưởng Tuyên Đức là để mỗ ruột thừa, thế là thoát. Cũng nhờ mỗ ruột thừa trước 75 nên khi đi tù không bị bệnh trĩ như đa số tù ở trại cải tạo Việt Cộng. Sau vụ đó, ông Thiệu kêu ông Toàn về vùng 3 hay vùng 4 chiến thuật. Đọc bài viết kể tội ông tướng này bởi vị sĩ quan tuỳ viên khi xưa thấy Chán Mớ Đời. Có lẻ vì vậy lính khi xưa Chán Mớ Đời nên có lẻ Việt Nam Cộng Hoà thua là vì vậy.
Thường mình hay nghe sĩ quan mỹ chê lính Việt Nam Cộng Hoà nhưng khi đọc mấy bài báo anh ngữ kể về thiếu tá Phong, thì đa số các sĩ quan mỹ rất phục thiếu tá Phong. Điển hình khi đi trinh sát, thường người Mỹ hay kêu trực thăng đáp xuống hay đậu trên cao rồi cho biệt kích nhảy xuống gần mật khu của Việt Cộng. Thường là bị lộ vì Việt Cộng họ cũng cảnh giác và đề phòng như biệt kích Nguyễn Văn Cư, người Quảng Nam kể. Ông ta cho biết là phi công rất thích các hố bom B52 nên hay đáp xuống để thả biệt kích nên có lần vừa đáp xuống, ông ta vừa nhảy ra thì Việt Cộng núp trên cây, bắn xối xả khiến đồng đội chết, chỉ có mình ông sống sót và đi bộ 21 ngày trong rừng già đến mục tiêu để được máy bay bốc về. Mình có kể trên bờ-lốc.
Người Mỹ kể thiếu tá Phong không cho trực thăng đáp gần mục tiêu thám thính mà rất xa, mất 7 ngày đi bộ, chớ nội trực thăng bay thấp lè tè là đủ báo cho Việt Cộng lạy ông con ở bụi này, cho người đi tìm. Do đó đưa đến sự bất ngờ cho việc trinh sát. Có lần đi trinh sát với quân khuyển, bắt được một cô Việt Cộng, hỏi biết chỗ Việt Cộng cất súng đạn, kho đạn thì cô này cho biết là biết nên kêu dẫn đi. Đi lâu lâu thì thấy con chó đánh hơi lạ nên toán trinh sát theo bài bản nhảy qua nhảy lại để phòng ngự. Cuối cùng khám phá ra là cô Việt Cộng, sợ quá đại tiện trong người nên con chó thè lưỡi hoài. Chán Mớ Đời
Hình như cô này là người cầm tiền đô la. Đâu $5,000 nên có lấy đem về chia cho binh sĩ. Mình có kể vụ này rồi. Việt Cộng có đổi tiền Mỹ kim đem vào Nam, đưa cho các người kinh tài của họ để mua gạo và thực phẩm. Lính thì đi lùng tiêu diệt Việt Cộng nhưng nhiều người nằm vùng hay tham tiền, tham nhũng nên lấy tiền của Việt Cộng để bán gạo và thực phẩm cho họ. Điển hình là tiệm Bình Lợi ở dưới chợ, kinh tài cho Việt Cộng, nghe bà chủ kể là trước 75, có đi Thái Lan gặp bà Nguyễn Thị Bình để nhận chỉ thị. Ông bồ của bà chủ tiệm Bình Lợi đi tập kết ngoài bắc với ông Lê Xuân Ái, ở dốc Nhà Làng nên có lẻ được Việt Cộng móc nối. Lâu lâu ở ngoài chợ kêu là Việt Cộng bắt xe hàng lấy hết sạch đồ ăn nên giá ngoại chợ lại lên. Đúng hơn là người miền nam nuôi Việt Cộng để họ đánh sập miền Nam, rồi khiến họ vượt biên, cha chồng đi cải tạo mút mùa lệ thuỷ.
Thiếu tá Phong qua đời hồi đầu năm nhưng mình thấy rất nhiều người gốc Đà Lạt xưa lên tiếng tốt về ông ta nhất là cựu binh sĩ của ông ta. Thậm chí những người lính có nghe tên thiếu tá Phong Đà Lạt, con Hùm Xám đều lên tiếng, cho đó là huyền thoại của một người lính Việt Nam Cộng Hoà.
Có lẻ mình cảm động nhất khi nhận được tin nhắn con dâu, người Pháp của ông ta bên pHáp. Cô ta cho biết là chồng cô ta là con của thiếu tá Phong. Lý do cô ta liên lạc vì thấy mình đăng bài có tấm ảnh của bố chồng. Tấm ảnh đó được trân trọng treo ở phòng khách nhà cô ta. Hỏi ra mới biết là con thiếu tá Phong sinh năm 1975, đâu 1 tháng rồi chạy loạn với mẹ qua Pháp. Chỉ có gặp mặt thiếu tá Phong một lần khi vượt biển được đưa đến Đức quốc. Sau này, chắc có gặp lại vài lần nên thèm khát tin tức về thiếu tá Phong, người cha mà anh ta không biết nhiều. Mình nghĩ đa số các người cha miền nam đều lâm vào trường hợp này.
Khi xưa ông cụ mình đi lính, rồi sau này làm việc ở Ban Mê Thuột nên tuổi thơ mình ít biết ông cụ. Em mình lớn lên thì ông cụ ở tù cải tạo nên cũng không biết nhiều về bố. Khi ông cụ trở về thì đa số đã trưởng thành, lập gia đình. Mình nghĩ phía bộ đội cũng tương tự. Mình có ông chú ruột đi bộ đội, bị B52 dập chết ở Trường Sơn, có cô con gái ở quê, lớn lên cũng chả biết gì về bố ngoài cái bằng liệt sĩ treo ở nhà. Chán Mớ Đời
Hùm Xám, một huyền thoại Đà Lạt vừa ra đi khiến nhiều người mến tiếc, nhất là người Đà Lạt xưa. Nếu không có đại đội 302 bảo vệ an ninh thì có lẻ dân thị xã ăn đạn pháo kích của Việt Cộng hàng đêm. Chỉ có một lần duy nhất, Việt Cộng pháo kích Đà Lạt trúng ngay chỗ bến xe, nhưng dưới vườn rau nên không có ai thiệt mạng. Đại đội 302 đi vào Núi Voi, bắn chết vào Việt Cộng rồi đem về bỏ ngay cái hố bị đạn pháo kích để làm gương nên từ đó Việt Cộng hết pháo kích Đà Lạt.
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
